Rynek żywności ekologicznej w Polsce na progu ekspansji - raport inwestorski

Rynek żywności ekologicznej na Zachodzie rośnie dynamicznie już od ponad dekady. Polska, od 2004 roku członek UE, wydaje się dołączać do tego trendu i chociaż rynek żywności ekologicznej w tym kraju jest wciąż niewielki i słabo rozwinięty, jego potencjał wzrostowy wygląda bardzo obiecująco dla inwestorów. Dodatkowo, biorąc pod uwagę wysoką pracochłonność produktów ekologicznych oraz istnienie dużego sektora rolnego w tym kraju, potencjalne inwestycje dotyczą nie tylko polskiego rynku konsumpcyjnego lecz również Polski jako miejsca produkcji i eksportera takich produktów. Najnowszy raport firmy SixtyTwo International Consultants analizuje szanse inwestycyjne w tym sektorze w świetle własnych badań konsumenckich oraz analizy poszczególnych ogniw łańcucha - od rolnika do konsumenta.

Tylko około 7% polskich konsumentów kupuje żywność ekologiczną. Jednakże aż 45% konsumentów deklaruje robienie takich zakupów, kupując w rzeczywistości produkty "eko-podobne", np. tzw. zdrową żywność. Dobra kampania edukacyjna nt. żywności ekologicznej (zaplanowana już nawet w budżecie państwa) mogłaby ich zmienić w rzeczywistych konsumentów certyfikowanej żywności ekologicznej, tym bardziej, że zdecydowana większość deklaruje gotowość do płacenia znacznie wyższych cen za takie produkty. Jeżeli dodatkowo wziąć pod uwagę fakt, iż wśród pozostałych konsumentów duża część również deklaruje chęć kupowania żywności ekologicznej gdyby tylko była ona dostępna i dobrze oznakowana, potencjał rynkowy wydaje się znaczący. Konserwatywnie szacujemy dzisiejszą wartość polskiego rynku żywności ekologicznej na 50 milionów Euro. Ten poziom powinien w najbliższym dziesięcioleciu wzrosnąć dziesięciokrotnie.

Jeżeli chodzi o rolnictwo ekologiczne, to jego udział w całym polskim rolnictwie jest wciąż trzykrotnie niższy od analogicznego przeciętnego udziału w UE. Jednakże wejście do Unii, otwarcie wspólnego rynku i wprowadzenie dotacji ekologicznych już w ubiegłym roku sprawiło, iż obszar ten się podwoił, a w najbliższych latach powinien dalej ulegać konwergencji tak, aby za mniej więcej pięć lat osiągnąć średni poziom europejski. Co ciekawe, polscy rolnicy nie doświadczają tak wielkich strat produkcyjnych jak rolnicy zachodni przy przechodzeniu z rolnictwa konwencjonalnego na ekologiczne. Dzieje się tak z dwóch powodów - po pierwsze, średni poziom nawożenia gruntów jest w Polsce niższy niż w Unii i po drugie, metody uprawy w rolnictwie konwencjonalnym są w Polsce bardziej ekstensywne niż na zachodzie - średnia wydajność z hektara dla takich produktów jak truskawki, jabłka czy ziemniaki jest nawet wyższa dla upraw ekologicznych niż dla konwencjonalnych. Dodatkowo, koszty pracy są w Polsce średnio pięć razy niższe niż w UE, co również podnosi konkurencyjność tego sektora.

Droga pomiędzy rolnikami a konsumentami to długie wąskie gardło. Przetwórców żywności ekologicznej jest w Polsce niewielu. Niewielu jest również hurtowników i detalistów. W efekcie, większość rolników ekologicznych, którzy nie zdołają eksportować swoich produktów, sprzedaje je poprzez "konwencjonalnych pośredników" - ekologiczne zboża są więc mieszane z konwencjonalnymi, ekologiczna wieprzowina przerabiana na konwencjonalne wędliny a ekologiczne mleko na konwencjonalne sery. Rolnicy nie mogą sprzedawać produktów ekologicznych jako ekologiczne a konsumenci nie mogą znaleźć produktów ekologicznych w sklepach. Z tego powodu, dla większości inwestycji niezbędne jest zorganizowanie własnych struktur skupu, pośrednictwa.

Biorąc pod uwagę powyższe fakty i prognozy, wydaje się, iż jest to odpowiedni moment do inwestowania w ten rynek - otwiera on już wiele szans lecz nie jest jeszcze zbyt konkurencyjny. Każda decyzja inwestycyjna musi być jednak dobrze przemyślana i każdy etap dobrze zaplanowany tak aby przezwyciężyć niedoskonałości lokalnego rynku. Jest to szansa dla dobrze przygotowanych inwestorów.

Autorzy: SixtyTwo International Consultants - polsko-niemiecka firma konsultingowa specjalizująca się w problematyce międzynarodowej, takiej jak ekspansja międzynarodowa, off-shoring czy analiza rynków międzynarodowych.

© 2006, SixtyTwo International Consultants